VSG (niem. Verbundsicherheitsglas — połączone szkło bezpieczne) to szyba zbudowana z dwóch lub więcej warstw szkła sklejonych elastyczną folią polimerową. Przy pęknięciu odłamki szkła przylegają do folii i nie rozsypują się, zmniejszając ryzyko obrażeń i tworząc przeszkodę utrudniającą penetrację otworu przez intruza.
Skład i budowa szyby VSG
Typowa szyba laminowana składa się z:
- Dwie lub więcej tafle szkła — szkło float, hartowane (ESG), półhartowane lub ich kombinacja.
- Folia polimerowa — PVB (polibutyral winylu) lub EVA (etylenowinylooctan). PVB jest standardem dla szyb budowlanych i antywłamaniowych; EVA używana jest głównie w zastosowaniach dekoracyjnych i fotowoltaice.
Laminowanie odbywa się w autoklawie — tafle szkła z folią pomiędzy nimi poddawane są wysokiej temperaturze (ok. 140°C) i ciśnieniu, co powoduje trwałe połączenie.
Grubości szyb VSG w zastosowaniach antywłamaniowych
| Budowa szyby | Łączna grubość | Klasa EN 356 | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 4/0.76/4 (PVB) | 8,76 mm | P2A–P3A | Okna RC1, podstawowe zabezpieczenie |
| 5/0.76/5 | 10,76 mm | P4A | Okna RC2 standard |
| 6/1.52/6 | 13,52 mm | P5A | Okna RC2/RC3 |
| 8/1.52/8 | 17,52 mm | P6B | Okna RC4, sklepy jubilerskie |
| 10/2.28/10 | 22,28 mm | P7B–P8B | Banki, kasy |
Szyby VSG a szyby zespolone
W oknach energooszczędnych szyby VSG używane są jako jedna z tafli w zestawach szybowych (szyba zespolona, ang. IGU — Insulated Glass Unit). Typowe zestawienie to: VSG zewnętrzna + ramka dystansowa + szyba wewnętrzna float. Całkowita grubość zestawu dla okna RC2 wynosi typowo 28–36 mm. Grubość zestawu szybowego wpływa na dobór ramy okiennej.
Folia PVB – właściwości
Folia PVB jest kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo:
- Adhezja: silne przyleganie do szkła nawet po pęknięciu tafli.
- Elastyczność: absorpcja energii uderzenia bez natychmiastowego przebicia.
- Grubość: standardowa warstwa PVB ma 0,38 mm lub 0,76 mm. W szybach antywłamaniowych stosuje się folie o grubości 0,76–2,28 mm lub wielowarstwowe przekładki PVB.
- Filtracja UV: folia PVB pochłania znaczną część promieniowania UV (powyżej 99%), co chroni wnętrza przed blaknięciem.
Szkło hartowane ESG a szkło float w VSG
Szyby VSG mogą być wykonane ze szkła float (standardowego) lub hartowanego ESG (niem. Einscheibensicherheitsglas):
- VSG z taflami float: przy pęknięciu tworzą duże odłamki z ostrymi krawędziami, które jednak pozostają na folii. Wyższa odporność na przebicie niż VSG z ESG.
- VSG z taflami ESG: przy pęknięciu ESG rozpada się na drobne odłamki (bezpieczniejszy charakter odprysku), ale folia trzyma je razem. ESG nie może być po zahartowaniu cięte ani wiercone.
W szybach antywłamaniowych na ogół stosuje się szkło float lub półhartowane (HSG), nie pełne hartowane ESG — ESG przy pęknięciu traci sztywność i oferuje mniejszą odporność na dalszy atak mechaniczny.
Oznakowanie szyb VSG
Szyba VSG powinna być oznakowana trwałym nadrukiem lub naklejką zawierającą:
- Numer normy (EN 14449 — szyby budowlane laminowane).
- Nazwę producenta lub znak handlowy.
- Klasę bezpieczeństwa (2B1 — brak naklejki, tafle zostają; 2B2 — tafle mogą wypaść po pęknięciu).
- Klasy P1A–P8B według EN 356 (jeśli przetestowane).